ເນື້ອໃນ

# ຄຳອະທິບາຍສັບທົ່ວໄປ

ຄຳອະທິບາຍສັບນີ້ລວມມີການອະທິບາຍບາງຄຳສັບທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດທີ່ທ່ານຈະໄດ້ພົບໃນ LibreOffice.

ໃຊ້ຄຳອະທິບາຍສັບເພື່ອຄົ້ນຫາຄຳສັບທີ່ບໍ່ຄຸ້ນເຄີຍທີ່ພົບໃນແອັບພລິເຄຊັນໃດໜຶ່ງຂອງ LibreOffice.

### ເມນູບໍລິບົດ

ເພື່ອເປີດໃຊ້ເມນູບໍລິບົດຂອງວັດຖຸໃດໜຶ່ງ, ທຳອິດໃຫ້ຄລິກທີ່ວັດຖຸດ້ວຍປຸ່ມເມົາສ໌ ຊ້າຍ ເພື່ອເລືອກມັນ, ແລະ ຈາກນັ້ນ, ໃນຂະນະທີ່ກົດປຸ່ມ Ctrl ຫຼື ປຸ່ມ Command ແລະ Option ຄ້າງໄວ້, ໃຫ້ຄລິກປຸ່ມເມົາສ໌ອີກຄັ້ງ ໃຫ້ຄລິກປຸ່ມເມົາສ໌ຂວາ. ເມນູບໍລິບົດບາງອັນສາມາດເອີ້ນໃຊ້ໄດ້ ເຖິງວ່າຈະບໍ່ໄດ້ເລືອກວັດຖຸກໍຕາມ. ເມນູບໍລິບົດສາມາດພົບໄດ້ເກືອບທຸກບ່ອນໃນ LibreOffice.

## ASCII

ຫຍໍ້ມາຈາກ American Standard Code for Information Interchange. ASCII ແມ່ນຊຸດຕົວອັກສອນສຳລັບການສະແດງຟອນໃນຄອມພິວເຕີສ່ວນບຸກຄົນ. ມັນປະກອບດ້ວຍ 128 ຕົວອັກສອນ ລວມມີຕົວໜັງສື, ຕົວເລກ, ເຄື່ອງໝາຍວັກຕອນ ແລະ ສັນຍະລັກ. ຊຸດຕົວອັກສອນ ASCII ແບບຂະຫຍາຍປະກອບດ້ວຍ 256 ຕົວອັກສອນ. ແຕ່ລະຕົວອັກສອນຖືກກຳນົດດ້ວຍຕົວເລກສະເພາະ ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ ລະຫັດ ASCII.

ໃນໜ້າ HTML, ຄວນມີສະເພາະຕົວອັກສອນຈາກຊຸດຕົວອັກສອນ 7 Bit ASCII ເທົ່ານັ້ນ. ຕົວອັກສອນອື່ນໆ ຈະຖືກແຍກແຍະດ້ວຍລະຫັດຕ່າງຫາກ. ທ່ານສາມາດປ້ອນຕົວອັກສອນລະຫັດ ASCII ແບບຂະຫຍາຍໄດ້: ຕົວຈັດການການສົ່ງອອກຂອງ LibreOffice ຈະດຳເນີນການແປງທີ່ຈຳເປັນໃຫ້.

## DDE

DDE ຫຍໍ້ມາຈາກ "Dynamic Data Exchange," ເຊິ່ງເປັນຕົວແບບກ່ອນໜ້າຂອງ OLE, "Object Linking and Embedding". ດ້ວຍ DDE, ວັດຖຸຈະຖືກເຊື່ອມຕໍ່ຜ່ານການອ້າງອີງໄຟລ໌ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ຖືກຝັງໄວ້.

ທ່ານສາມາດສ້າງລິ້ງ DDE ໄດ້ໂດຍໃຊ້ຂັ້ນຕອນຕໍ່ໄປນີ້: ເລືອກເຊລຈາກແຜ່ນງານ Calc, ຄັດລອກພວກມັນໄວ້ໃນຄລິບບອດ (clipboard) ແລະ ປ່ຽນໄປຫາແຜ່ນງານອື່ນ ຈາກນັ້ນເລືອກກ່ອງໂຕ້ຕອບ ແກ້ໄຂ - ວາງແບບພິເສດ. ເລືອກຕົວເລືອກ ການເຊື່ອມຕໍ່ (Link) ເພື່ອແຊກເນື້ອໃນເປັນລິ້ງ DDE. ເມື່ອເປີດໃຊ້ລິ້ງ, ພື້ນທີ່ເຊລທີ່ແຊກໄວ້ຈະຖືກອ່ານຈາກໄຟລ໌ຕົ້ນສະບັບຂອງມັນ.

## IME

IME ຫຍໍ້ມາຈາກ Input Method Editor. ແມ່ນໂປຣແກຣມທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ສາມາດປ້ອນຕົວອັກສອນທີ່ຊັບຊ້ອນຈາກຊຸດຕົວອັກສອນທີ່ບໍ່ແມ່ນຕະເວັນຕົກໂດຍການໃຊ້ຄີບອດມາດຕະຖານ.

## JDBC

ທ່ານສາມາດໃຊ້ Java Database Connectivity (JDBC) API ເພື່ອເຊື່ອມຕໍ່ກັບຖານຂໍ້ມູນຈາກ LibreOffice. ໄດຣເວີ JDBC ຖືກຂຽນຂຶ້ນດ້ວຍພາສາໂປຣແກຣມ Java ແລະ ບໍ່ຂຶ້ນກັບແພລັດຟອມ.

## ODBC

Open Database Connectivity (ODBC) ແມ່ນມາດຕະຖານໂປຣໂຕຄໍ ທີ່ແອັບພລິເຄຊັນສາມາດເຂົ້າເຖິງລະບົບຖານຂໍ້ມູນໄດ້. ພາສາການສອບຖາມທີ່ໃຊ້ແມ່ນ Structured Query Language (SQL). ໃນ LibreOffice, ທ່ານສາມາດກຳນົດໃຫ້ແຕ່ລະຖານຂໍ້ມູນວ່າ ຈະໃຊ້ຄຳສັ່ງ SQL ເພື່ອດຳເນີນການສອບຖາມຫຼືບໍ່. ນອກຈາກນັ້ນ, ທ່ານຍັງສາມາດໃຊ້ຕົວຊ່ວຍແບບໂຕ້ຕອບ ເພື່ອກຳນົດການສອບຖາມຂອງທ່ານດ້ວຍການຄລິກເມົ້າ ແລະ ໃຫ້ LibreOffice ແປເປັນ SQL ໂດຍອັດຕະໂນມັດ.

ຟັງຊັນ ODBC 32bit ທີ່ຈຳເປັນຢູ່ບ່ອນນີ້ ສາມາດຕິດຕັ້ງລົງໃນລະບົບຂອງທ່ານໄດ້ທຸກເວລາ ດ້ວຍການຊ່ວຍເຫຼືອຂອງໂປຣແກຣມຕິດຕັ້ງທີ່ມາພ້ອມກັບຖານຂໍ້ມູນຂອງທ່ານ. ຈາກນັ້ນທ່ານສາມາດແກ້ໄຂຄຸນສົມບັດຜ່ານ Control Panel ໄດ້.

## OLE

ວັດຖຸ Object Linking and Embedding (OLE) ສາມາດເຊື່ອມໂຍງກັບເອກະສານປາຍທາງ ຫຼື ສາມາດຝັງໄວ້ກໍໄດ້. ການຝັງຈະແຊກສຳເນົາຂອງວັດຖຸ ແລະ ລາຍລະອຽດຂອງໂປຣແກຣມຕົ້ນທາງລົງໃນເອກະສານປາຍທາງ. ຫາກທ່ານຕ້ອງການແກ້ໄຂວັດຖຸ, ພຽງແຕ່ເປີດໂປຣແກຣມຕົ້ນທາງໂດຍການດັບເບິນຄລິກທີ່ວັດຖຸ.

ຫາກວັດຖຸ OLE ຖືກເຊື່ອມໂຍງກັບເອກະສານປາຍທາງ, ເອກະສານປາຍທາງນັ້ນຕ້ອງມີຢູ່ໃນຕຳແໜ່ງທີ່ລະບຸໄວ້ໃນລິ້ງ. ການລຶບ ຫຼື ການຍ້າຍເອກະສານປາຍທາງຈະເຮັດໃຫ້ບໍ່ສາມາດເປີດວັດຖຸ OLE ທີ່ເຊື່ອມໂຍງໄດ້. ທ່ານສາມາດໃຊ້ຕົວເລືອກ ບັນທຶກ URL ແບບສຳພັນກັບລະບົບໄຟລ໌ ໃນສ່ວນ ທົ່ວໄປ ຂອງຕົວເລືອກການ ໂຫຼດ/ບັນທຶກ ເພື່ອກຳນົດຄ່າລະບົບຂອງທ່ານໃຫ້ບັນທຶກລິ້ງແບບ ສຳພັນ ກັບລະບົບໄຟລ໌ຂອງທ່ານ.

## OpenGL

OpenGL ແມ່ນພາສາກຣາຟິກ 3D, ເຊິ່ງເລີ່ມພັດທະນາໂດຍ SGI (Silicon Graphics Inc). ມີສອງຮູບແບບຂອງພາສານີ້ທີ່ນິຍົມໃຊ້ຄື: Microsoft OpenGL ທີ່ພັດທະນາສຳລັບໃຊ້ໃນ Windows NT, ແລະ Cosmo OpenGL ທີ່ສ້າງໂດຍ SGI. ຮູບແບບຫຼັງແມ່ນພາສາກຣາຟິກທີ່ເປັນເອກະລາດສຳລັບທຸກແພລັດຟອມ ແລະ ຄອມພິວເຕີທຸກປະເພດ, ເຖິງແມ່ນຈະໃຊ້ໃນເຄື່ອງທີ່ບໍ່ມີຮາດແວຣກຣາຟິກ 3D ໂດຍສະເພາະກໍຕາມ.

## PNG

Portable Network Graphics (PNG) ແມ່ນຮູບແບບໄຟລ໌ກຣາຟິກ. ໄຟລ໌ຈະຖືກບີບອັດດ້ວຍຄ່າການບີບອັດທີ່ເລືອກໄດ້, ແລະ ສິ່ງທີ່ແຕກຕ່າງຈາກຮູບແບບ JPG ກໍຄື ໄຟລ໌ PNG ຈະຖືກບີບອັດໂດຍບໍ່ມີການສູນເສຍຂໍ້ມູນໃດໆ.

## RTF

Rich Text Format (RTF) ແມ່ນຮູບແບບໄຟລ໌ທີ່ພັດທະນາຂຶ້ນເພື່ອການແລກປ່ຽນໄຟລ໌ຂໍ້ຄວາມ. ຄຸນສົມບັດພິເສດຄື ການຈັດຮູບແບບຈະຖືກແປງເປັນຂໍ້ມູນຂໍ້ຄວາມທີ່ສາມາດອ່ານໄດ້ໂດຍກົງ. ແຕ່ໜ້າເສຍດາຍ, ເມື່ອທຽບກັບຮູບແບບໄຟລ໌ອື່ນໆ, ສິ່ງນີ້ຈະເຮັດໃຫ້ໄຟລ໌ມີຂະໜາດໃຫຍ່ພໍສົມຄວນ.

## SQL

Structured Query Language (SQL) ແມ່ນພາສາທີ່ໃຊ້ສຳລັບການສອບຖາມຖານຂໍ້ມູນ. ໃນ LibreOffice ທ່ານສາມາດສ້າງການສອບຖາມໄດ້ທັງໃນຮູບແບບ SQL ຫຼື ແບບໂຕ້ຕອບດ້ວຍເມົ້າ.

## ການຈັດວາງຂໍ້ຄວາມທີ່ຊັບຊ້ອນ (CTL)

ພາສາທີ່ມີການຈັດວາງຂໍ້ຄວາມທີ່ຊັບຊ້ອນອາດມີບາງຢ່າງ ຫຼື ທັງໝົດຂອງຄຸນສົມບັດຕໍ່ໄປນີ້:

- ພາສາທີ່ຂຽນດ້ວຍຕົວອັກສອນ ຫຼື ກຣິບ (glyphs) ທີ່ປະກອບດ້ວຍຫຼາຍພາກສ່ວນ

- ທິດທາງຂໍ້ຄວາມແມ່ນຈາກຂວາໄປຊ້າຍ.

ປະຈຸບັນ, LibreOffice ຮອງຮັບພາສາຮິນດູ, ໄທ, ເຮັບເຣີ ແລະ ອາຣັບ ເປັນພາສາ CTL.

ເປີດໃຊ້ການຮອງຮັບ CTL ໂດຍໃຊ້ LibreOffice - ຄວາມມັກເຄື່ອງມື - ຕົວເລືອກ - ພາສາ ແລະ ທ້ອງຖິ່ນ - ທົ່ວໄປ.

## ການຈັດຮູບແບບ

ການຈັດຮູບແບບໝາຍເຖິງການຈັດວາງທາງສາຍຕາຂອງຂໍ້ຄວາມໂດຍໃຊ້ໂປຣແກຣມປະມວນຜົນຄຳ ຫຼື ໂປຣແກຣມ DTP. ອັນນີ້ລວມມີການກຳນົດຮູບແບບເຈ້ຍ, ຂອບໜ້າ, ຟອນ ແລະ ເອັບເຟັກຟອນ, ລວມເຖິງການຍັບເຂົ້າ ແລະ ໄລຍະຫ່າງ. ທ່ານສາມາດຈັດຮູບແບບຂໍ້ຄວາມ ໂດຍກົງ ຫຼື ດ້ວຍຮູບແບບ (Styles) ທີ່ໃຫ້ມາໂດຍ LibreOffice.

## ການຈັດຮູບແບບໂດຍກົງ ແລະ ແບບຮູບແບບ (Style)

ຮູບແບບ (Style) ແມ່ນຊຸດຂອງຄຸນລັກສະນະການຈັດຮູບແບບ, ທີ່ຖືກຈັດກຸ່ມ ແລະ ລະບຸດ້ວຍຊື່ (ຊື່ຮູບແບບ). ເມື່ອທ່ານນຳໃຊ້ຮູບແບບກັບວັດຖຸໃດໜຶ່ງ, ວັດຖຸນັ້ນຈະຖືກຈັດຮູບແບບຕາມຄຸນລັກສະນະຂອງຮູບແບບນັ້ນ. ວັດຖຸຫຼາຍອັນທີ່ມີລັກສະນະດຽວກັນສາມາດມີຮູບແບບດຽວກັນໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ, ເມື່ອທ່ານປ່ຽນແປງຄຸນລັກສະນະຂອງຮູບແບບ, ທຸກວັດຖຸທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຮູບແບບນັ້ນກໍຈະປ່ຽນແປງຕາມໄປນຳ. ໃຫ້ໃຊ້ຮູບແບບເພື່ອຈັດຮູບແບບຫຍໍ້ໜ້າ, ເຊລ ແລະ ວັດຖຸຈຳນວນຫຼາຍໃຫ້ເປັນລະບຽບດຽວກັນ ແລະ ເພື່ອຈັດການການຈັດຮູບແບບເອກະສານໄດ້ດີຂຶ້ນ.

ເມື່ອທ່ານບໍ່ໃຊ້ຮູບແບບ (styles) ແລະ ນຳໃຊ້ຄຸນລັກສະນະການຈັດຮູບແບບກັບສ່ວນຂອງຂໍ້ຄວາມໂດຍກົງ, ອັນນີ້ເອີ້ນວ່າ ການຈັດຮູບແບບໂດຍກົງ (ຫຼື ການຈັດຮູບແບບດ້ວຍຕົນເອງ). ການຈັດຮູບແບບຈະມີຜົນສະເພາະກັບພື້ນທີ່ທີ່ເລືອກໃນເອກະສານເທົ່ານັ້ນ. ຖ້າເອກະສານມີຫຼາຍຫຍໍ້ໜ້າ, ເຟຣມ ຫຼື ວັດຖຸອື່ນໆ, ທ່ານຕ້ອງນຳໃຊ້ການຈັດຮູບແບບໂດຍກົງກັບແຕ່ລະວັດຖຸ. ການຈັດຮູບແບບໂດຍກົງແມ່ນມີໃຫ້ຜ່ານເມນູ ຮູບແບບ ແລະ ແຖບເຄື່ອງມືການຈັດຮູບແບບ.

ຄຸນລັກສະນະການຈັດຮູບແບບໂດຍກົງທີ່ນຳໃຊ້ກັບວັດຖຸ ຈະແທນທີ່ຄຸນລັກສະນະທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຂອງຮູບແບບ (style) ທີ່ນຳໃຊ້ກັບວັດຖຸນັ້ນ.

## ການບັນທຶກແບບສຳພັນ ແລະ ແບບສົມບູນ

ໃນໄດອາລັອກຕ່າງໆ (ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ເຄື່ອງມື - AutoText) ທ່ານສາມາດເລືອກໄດ້ວ່າຕ້ອງການບັນທຶກໄຟລ໌ແບບສຳພັນ ຫຼື ແບບສົມບູນ.

ຫາກທ່ານເລືອກບັນທຶກແບບສຳພັນ, ການອ້າງອີງເຖິງກຣາຟິກທີ່ຝັງໄວ້ ຫຼື ວັດຖຸອື່ນໆໃນເອກະສານຂອງທ່ານ ຈະຖືກບັນທຶກແບບສຳພັນກັບຕຳແໜ່ງໃນລະບົບໄຟລ໌. ໃນກໍລະນີນີ, ໂຄງສ້າງໄດເຣັກທໍຣີທີ່ຖືກອ້າງອີງຈະຖືກບັນທຶກໄວ້ບ່ອນໃດກໍບໍ່ສຳຄັນ. ໄຟລ໌ຈະຖືກຄົ້ນຫາພົບໂດຍບໍ່ສົນໃຈຕຳແໜ່ງ, ຕາບໃດທີ່ການອ້າງອີງຍັງຄົງຢູ່ໃນໄດຣຟ໌ ຫຼື ວໍລຸມດຽວກັນ. ສິ່ງນີ້ສຳຄັນຫາກທ່ານຕ້ອງການນຳເອກະສານໄປໃຊ້ໃນຄອມພິວເຕີເຄື່ອງອື່ນ ທີ່ອາດມີໂຄງສ້າງໄດເຣັກທໍຣີ, ຊື່ໄດຣຟ໌ ຫຼື ວໍລຸມທີ່ແຕກຕ່າງກັນທັງໝົດ. ນອກຈາກນີ້ຍັງແນະນຳໃຫ້ບັນທຶກແບບສຳພັນ ຫາກທ່ານຕ້ອງການສ້າງໂຄງສ້າງໄດເຣັກທໍຣີໃນເຊີບເວີອິນເຕີເນັດ.

ຫາກທ່ານຕ້ອງການບັນທຶກແບບສົມບູນ, ທຸກການອ້າງອີງເຖິງໄຟລ໌ອື່ນໆ ຈະຖືກກຳນົດເປັນແບບສົມບູນ ໂດຍອີງຕາມໄດຣຟ໌, ວໍລຸມ ຫຼື ໄດເຣັກທໍຣີຮາກທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ. ຂໍ້ດີຄື ເອກະສານທີ່ມີການອ້າງອີງນັ້ນສາມາດຍ້າຍໄປຫາໄດເຣັກທໍຣີ ຫຼື ໂຟນເດີອື່ນໄດ້ ແລະ ການອ້າງອີງນັ້ນກໍຍັງຄົງໃຊ້ງານໄດ້ຢູ່.

## ການຢຶດຕິດ

Some windows in LibreOffice, for example the Styles deck and the Navigator, are "dockable" windows. You can move these windows, re-size them or dock them to an edge. On each edge you can dock several windows on top of, or alongside each other; then, by moving the border lines, you can change the relative proportions of the windows.

To undock and re-dock, holding down the CommandCtrl key, double-click a vacant area in the window. In the Styles deck, you can also double-click a gray part of the window next to the icons, while you hold down the CommandCtrl key.

## ການຢຶດຕິດ (ເຊື່ອງອັດຕະໂນມັດ)

ຢູ່ທີ່ຂອບປ່ອງຢ້ຽມໃດໜຶ່ງທີ່ມີປ່ອງຢ້ຽມອື່ນຢຶດຕິດຢູ່ ທ່ານຈະເຫັນປຸ່ມທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ທ່ານສາມາດສະແດງ ຫຼື ເຊື່ອງປ່ອງຢ້ຽມນັ້ນໄດ້.

- ຖ້າທ່ານຄລິກປຸ່ມຢູ່ຂອບປ່ອງຢ້ຽມເພື່ອສະແດງປ່ອງຢ້ຽມ, ປ່ອງຢ້ຽມຈະຍັງຄົງສະແດງຢູ່ຈົນກວ່າທ່ານຈະເຊື່ອງມັນດ້ວຍຕົນເອງອີກຄັ້ງ (ດ້ວຍປຸ່ມເດີມ).

- ຖ້າທ່ານສະແດງປ່ອງຢ້ຽມໂດຍການຄລິກທີ່ຂອບປ່ອງຢ້ຽມແຕ່ບໍ່ແມ່ນປຸ່ມ, ທ່ານຈະເປີດໃຊ້ຟັງຊັນ ເຊື່ອງອັດຕະໂນມັດ (AutoHide). ຟັງຊັນເຊື່ອງອັດຕະໂນມັດຊ່ວຍໃຫ້ທ່ານສະແດງປ່ອງຢ້ຽມທີ່ເຊື່ອງໄວ້ຊົ່ວຄາວໄດ້ໂດຍການຄລິກໃສ່ຂອບຂອງມັນ. ເມື່ອທ່ານຄລິກໃສ່ເອກະສານ, ປ່ອງຢ້ຽມທີ່ຢຶດຕິດນັ້ນຈະເຊື່ອງໄປອີກຄັ້ງ.

## ກຸນແຈຫຼັກ

ກຸນແຈຫຼັກ (primary key) ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນຕົວລະບຸສະເພາະຂອງຟີວຖານຂໍ້ມູນ. ການລະບຸສະເພາະຂອງຟີວຖານຂໍ້ມູນ ແມ່ນຖືກໃຊ້ໃນ ຖານຂໍ້ມູນແບບສຳພັນ, ເພື່ອເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນໃນຕາຕະລາງອື່ນໆ. ຫາກມີການອ້າງອີງເຖິງກຸນແຈຫຼັກຈາກຕາຕະລາງອື່ນ, ສິ່ງນີ້ຈະຖືກເອີ້ນວ່າ ກຸນແຈນອກ (foreign key).

ໃນ LibreOffice, ທ່ານສາມາດກຳນົດກຸນແຈຫຼັກໃນມຸມມອງການອອກແບບຂອງຕາຕະລາງ ໂດຍການເລືອກຄຳສັ່ງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຈາກເມນູຄລິກຂວາ (context menu) ຂອງຫົວແຖວສຳລັບຟີວທີ່ເລືອກ.

..................

## ຕົວອັກສອນແບບຄວາມກວ້າງເຄິ່ງ ແລະ ຄວາມກວ້າງເຕັມ

ຄວາມກວ້າງເຄິ່ງ (Half-width) ແລະ ຄວາມກວ້າງເຕັມ (Full-width) ແມ່ນຄຸນສົມບັດທີ່ໃຊ້ເພື່ອແຍກແຍະຕົວອັກສອນທີ່ໃຊ້ໃນບາງພາສາ ແລະ ອັກສອນອາຊີຕາເວັນອອກ, ໂດຍສະເພາະພາສາຈີນ, ຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ເກົາຫຼີ (CJK).

ຕົວອັກສອນ Han, Hiragana ແລະ Katakana, ລວມເຖິງຕົວອັກສອນ Hangul ທີ່ໃຊ້ໃນພາສາເຫຼົ່ານີ້ມັກຈະມີຮູບຊົງສີ່ຫຼ່ຽມ, ແລະ ໃນການສະແດງຜົນແບບຄວາມກວ້າງຄົງທີ່ (monospace) ພວກມັນຈະໃຊ້ພື້ນທີ່ເທົ່າກັບສອງຕົວອັກສອນລາຕິນ/ASCII. ດັ່ງນັ້ນ ພວກມັນຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ ຕົວອັກສອນຄວາມກວ້າງເຕັມ, ໃນຂະນະທີ່ຕົວອັກສອນໃນພາສາລາຕິນ, ຕົວເລກ ແລະ ເຄື່ອງໝາຍວັກຕອນໃນຊຸດ ASCII ຖືກເອີ້ນວ່າ ຕົວອັກສອນຄວາມກວ້າງເຄິ່ງ.

ດ້ວຍເຫດຜົນທາງປະຫວັດສາດ, ຊຸດຕົວອັກສອນລາຕິນ, ຕົວເລກ ແລະ ເຄື່ອງໝາຍວັກຕອນຮູບຊົງສີ່ຫຼ່ຽມຍັງຖືກກຳນົດ ແລະ ນຳໃຊ້ໃນການພິມ CJK, ເພື່ອເພີ່ມ ຫຼື ໃຊ້ແທນຕົວອັກສອນຄວາມກວ້າງເຄິ່ງ. ພວກມັນຖືກເອີ້ນວ່າ ຮູບແບບຄວາມກວ້າງເຕັມ. ໃນທາງດຽວກັນ, ກໍມີຮູບແບບຄວາມກວ້າງເຄິ່ງຂອງ Katakana ແລະ Hangul Jamo ທີ່ປົກກະຕິຈະເປັນແບບກວ້າງເຕັມ, ແລະ ພວກມັນຈະມີຮູບຊົງທີ່ແຄບກວ່າແທນທີ່ຈະເປັນສີ່ຫຼ່ຽມ. ຮູບແບບຄວາມກວ້າງເຄິ່ງ ແລະ ຄວາມກວ້າງເຕັມຂອງຕົວອັກສອນແມ່ນສອງວິທີໃນການຂຽນຕົວອັກສອນດຽວກັນ, ຄືກັນກັບຕົວພິມໃຫຍ່ ແລະ ຕົວພິມນ້ອຍຂອງພາສາລາຕິນ. LibreOffice ຮອງຮັບການແປງລະຫວ່າງຄວາມກວ້າງເຄິ່ງ ແລະ ຄວາມກວ້າງເຕັມ, ລວມເຖິງການບໍ່ສົນໃຈຄວາມແຕກຕ່າງຂອງຄວາມກວ້າງໃນເວລາຈັບຄູ່ຂໍ້ຄວາມ.

## ຖານຂໍ້ມູນ SQL / ເຊີບເວີ SQL

ຖານຂໍ້ມູນ SQL ແມ່ນລະບົບຖານຂໍ້ມູນທີ່ມີອິນເຕີເຟສ SQL. ຖານຂໍ້ມູນ SQL ມັກຈະຖືກໃຊ້ໃນເຄືອຂ່າຍໄຄລເອັນ/ເຊີບເວີ (client/server) ເຊິ່ງໄຄລເອັນຕ່າງໆຈະເຂົ້າເຖິງເຊີບເວີກາງ (ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: SQL server), ດັ່ງນັ້ນພວກມັນຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າຖານຂໍ້ມູນເຊີບເວີ SQL, ຫຼື ເອີ້ນສັ້ນໆວ່າ SQL servers.

ໃນ LibreOffice, ທ່ານສາມາດເຊື່ອມຕໍ່ຖານຂໍ້ມູນ SQL ຈາກພາຍນອກໄດ້. ເຊິ່ງອາດຈະຢູ່ໃນຮາດດິດຂອງເຄື່ອງທ່ານເອງ ຫຼື ຢູ່ໃນເຄືອຂ່າຍກໍໄດ້. ການເຂົ້າເຖິງແມ່ນເຮັດຜ່ານ ODBC, JDBC, ຫຼື ໄດຣເວີພື້ນຖານ (native driver) ທີ່ມີຢູ່ໃນ LibreOffice.

## ຖານຂໍ້ມູນແບບສຳພັນ

ຖານຂໍ້ມູນແບບສຳພັນ ແມ່ນການຮວບຮວມລາຍການຂໍ້ມູນ ທີ່ຈັດເປັນຊຸດຕາຕະລາງທີ່ຖືກອະທິບາຍໄວ້ຢ່າງເປັນທາງການ ເຊິ່ງສາມາດເຂົ້າເຖິງ ຫຼື ປະກອບຂໍ້ມູນຄືນໃໝ່ໄດ້ຫຼາຍວິທີ ໂດຍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງຈັດລະບຽບຕາຕະລາງຖານຂໍ້ມູນໃໝ່.

ລະບົບຈັດການຖານຂໍ້ມູນແບບສຳພັນ (RDBMS) ແມ່ນໂປຣແກຣມທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ທ່ານສ້າງ, ອັບເດດ ແລະ ບໍລິຫານຈັດການຖານຂໍ້ມູນແບບສຳພັນໄດ້. RDBMS ຈະຮັບຄຳສັ່ງ Structured Query Language (SQL) ທີ່ຜູ້ໃຊ້ປ້ອນເຂົ້າ ຫຼື ທີ່ມີຢູ່ໃນແອັບພລິເຄຊັນ ເພື່ອສ້າງ, ອັບເດດ ຫຼື ໃຫ້ການເຂົ້າເຖິງຖານຂໍ້ມູນ.

ຕົວຢ່າງທີ່ດີຂອງຖານຂໍ້ມູນແບບສຳພັນຄື ຖານຂໍ້ມູນທີ່ປະກອບດ້ວຍຕາຕະລາງ ລູກຄ້າ (Customer), ການຊື້ (Purchase), ແລະ ໃບບິນ (Invoice). ໃນຕາຕະລາງໃບບິນ ຈະບໍ່ມີຂໍ້ມູນລູກຄ້າ ຫຼື ຂໍ້ມູນການຊື້ຕົວຈິງ; ແຕ່ຕາຕະລາງນັ້ນຈະມີການອ້າງອີງຜ່ານລິ້ງຄວາມສຳພັນ ໄປຫາຟີວຂອງຕາຕະລາງລູກຄ້າ ແລະ ຕາຕະລາງການຊື້ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ (ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ຟີວລະຫັດລູກຄ້າ ຈາກຕາຕະລາງລູກຄ້າ).

## ບຸກມາກ

ບຸກມາກ (Bookmark) ແມ່ນການໝາຍຕຳແໜ່ງໃນຫຍໍ້ໜ້າ ຫຼື ຂໍ້ຄວາມທີ່ເລືອກໄວ້ເພື່ອອ້າງອີງໃນອະນາຄົດ. ບຸກມາກຈະຖືກສະແດງລາຍການໃນ ຕົວນຳທາງ (Navigator). ຄລິກໃສ່ບຸກມາກໃນຕົວນຳທາງເພື່ອຍ້າຍເຄີເຊີໄປຫາຕຳແໜ່ງນັ້ນໂດຍກົງ. ບຸກມາກຍັງສາມາດໃຊ້ເປັນເປົ້າໝາຍສຳລັບໄຮເປີລິ້ງ ແລະ ການອ້າງອີງຂ້າມ, ແລະ ສາມາດສົ່ງອອກເປັນໄຟລ໌ PDF ເປັນເປົ້າໝາຍປາຍທາງທີ່ມີຊື່ໄດ້.

## ບົດ

ຄຳວ່າ ບົດ ໃນ LibreOffice ໝາຍເຖິງຫຍໍ້ໜ້າ ຫຼື ຮູບແບບຫຍໍ້ໜ້າໃດໜຶ່ງທີ່ກຳນົດລະດັບໂຄງຮ່າງເປັນ 1. ລະດັບໂຄງຮ່າງແມ່ນຖືກກຳນົດໃນແທັບ ໂຄງຮ່າງ ແລະ ລາຍການ ຂອງກ່ອງໂຕ້ຕອບຫຍໍ້ໜ້າ. ບົດຍັງຖືວ່າເປັນ ຫົວຂໍ້ ເພາະລະດັບໂຄງຮ່າງຂອງມັນບໍ່ແມ່ນ [ບໍ່ມີ].

## ປຸ່ມປັບຄ່າ (Spin button)

1. ໃນສ່ວນຄວບຄຸມຟອມ, ປຸ່ມເລື່ອນຄ່າແມ່ນຄຸນສົມບັດຂອງຊ່ອງໃສ່ຕົວເລກ, ຊ່ອງສະກຸນເງິນ, ຊ່ອງວັນທີ ຫຼື ຊ່ອງເວລາ. ຖ້າຄຸນສົມບັດ "ປຸ່ມເລື່ອນຄ່າ" ຖືກເປີດໃຊ້, ຊ່ອງນັ້ນຈະສະແດງສັນຍະລັກລູກສອນຄູ່ທີ່ຊີ້ໄປໃນທິດທາງກົງກັນຂ້າມ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນທາງຕັ້ງ ຫຼື ທາງນອນ.

2. ໃນ Basic IDE, ປຸ່ມເລື່ອນຄ່າແມ່ນຊື່ທີ່ໃຊ້ສຳລັບຊ່ອງໃສ່ຕົວເລກພ້ອມກັບສັນຍະລັກລູກສອນສອງອັນ.

ທ່ານສາມາດພິມຄ່າຕົວເລກໃສ່ໃນຊ່ອງຂ້າງປຸ່ມເລື່ອນຄ່າ, ຫຼື ເລືອກຄ່າດ້ວຍສັນຍະລັກ ລູກສອນຂຶ້ນ ຫຼື ລູກສອນລົງ ຢູ່ເທິງປຸ່ມເລື່ອນຄ່າ. ຢູ່ເທິງຄີບອດ ທ່ານສາມາດກົດປຸ່ມ ລູກສອນຂຶ້ນ ແລະ ລູກສອນລົງ ເພື່ອເພີ່ມ ຫຼື ຫຼຸດຄ່າ. ທ່ານສາມາດກົດປຸ່ມ Page Up ແລະ Page Down ເພື່ອກຳນົດຄ່າສູງສຸດ ແລະ ຕ່ຳສຸດ.

ຖ້າຊ່ອງຂ້າງປຸ່ມເລື່ອນຄ່າກຳນົດຄ່າຕົວເລກ, ທ່ານຍັງສາມາດກຳນົດ ຫົວໜ່ວຍວັດແທກ ໄດ້, ຕົວຢ່າງ: 1 cm ຫຼື 5 mm, 12 pt ຫຼື 2".

## ລະຍະຫ່າງແຖວຂອງໜ້າ (register-true)

ໃນ LibreOffice, ຄຸນສົມບັດ register-true ຖືກເອີ້ນວ່າ ລະຍະຫ່າງແຖວຂອງໜ້າ.

ລະຍະຫ່າງແຖວຂອງໜ້າ ໝາຍເຖິງການພິມແຖວຂໍ້ຄວາມໃຫ້ກົງກັນພາຍໃນພື້ນທີ່ການພິມທັງດ້ານໜ້າ ແລະ ດ້ານຫຼັງຂອງໜ້າເຈ້ຍ. ຄຸນສົມບັດລະຍະຫ່າງແຖວຂອງໜ້າ ເຮັດໃຫ້ໜ້າເຈ້ຍອ່ານງ່າຍຂຶ້ນ ໂດຍການປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ເຫັນເງົາສີເທົາຊອດຜ່ານລະຫວ່າງແຖວຂໍ້ຄວາມ. ຄຳວ່າລະຍະຫ່າງແຖວຂອງໜ້າ ຍັງໝາຍເຖິງແຖວໃນຖັນຂໍ້ຄວາມທີ່ຢູ່ຕິດກັນ, ເຊິ່ງແຖວໃນຖັນທີ່ຕ່າງກັນຈະໃຊ້ຕາຕະລາງເສັ້ນແນວຕັ້ງອັນດຽວກັນ, ເຮັດໃຫ້ພວກມັນລຽງແຖວໃນແນວຕັ້ງໃຫ້ກົງກັນ.

ການພິມແບບລະຍະຫ່າງແຖວຂອງໜ້າ ແມ່ນມີປະໂຫຍດຫຼາຍສຳລັບເອກະສານທີ່ຈະມີສອງໜ້າວາງຄຽງກັນ (ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ໃນປຶ້ມ ຫຼື ແຜ່ນພັບ), ສຳລັບການຈັດວາງແບບຫຼາຍຖັນ, ແລະ ສຳລັບເອກະສານທີ່ຕັ້ງໃຈຈະພິມທັງສອງດ້ານ.

## ລະບົບຕົວເລກ

ລະບົບຕົວເລກຖືກກຳນົດໂດຍຈຳນວນຂອງຕົວເລກທີ່ມີໃຫ້ເພື່ອສະແດງຄ່າ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ ລະບົບເລກຖານສິບແມ່ນອີງໃສ່ຕົວເລກສິບຕົວ (0..9), ລະບົບເລກຖານສອງແມ່ນອີງໃສ່ຕົວເລກສອງຕົວ ຄື 0 ແລະ 1, ລະບົບເລກຖານສິບຫົກແມ່ນອີງໃສ່ຕົວເລກ 16 ຕົວ (0..9 ແລະ A..F).

## ລິ້ງ

ຄຳສັ່ງ ລິ້ງພາຍນອກ ສາມາດພົບໄດ້ໃນເມນູ ແກ້ໄຂ. ຄຳສັ່ງຈະເປີດໃຊ້ງານໄດ້ກໍຕໍ່ເມື່ອມີຢ່າງໜ້ອຍໜຶ່ງລິ້ງໃນເອກະສານປະຈຸບັນ. ຕົວຢ່າງ: ເມື່ອທ່ານແຊກຮູບພາບ, ທ່ານສາມາດເລືອກແຊກຮູບພາບໂດຍກົງລົງໃນເອກະສານ ຫຼື ແຊກຮູບພາບໃນຮູບແບບລິ້ງ.

ເມື່ອວັດຖຸຖືກແຊກໂດຍກົງລົງໃນເອກະສານ, ຂະໜາດຂອງເອກະສານຈະເພີ່ມຂຶ້ນ (ຢ່າງໜ້ອຍ) ຕາມຂະໜາດໄບຕ໌ຂອງວັດຖຸນັ້ນ. ທ່ານສາມາດບັນທຶກເອກະສານ ແລະ ເປີດໃນຄອມພິວເຕີເຄື່ອງອື່ນໄດ້, ແລະ ວັດຖຸທີ່ແຊກໄວ້ກໍຈະຍັງຄົງຢູ່ໃນຕຳແໜ່ງເດີມໃນເອກະສານ.

ຖ້າທ່ານແຊກວັດຖຸໃນຮູບແບບລິ້ງ, ຈະມີພຽງແຕ່ການອ້າງອີງເຖິງຊື່ໄຟລ໌ເທົ່ານັ້ນທີ່ຖືກແຊກ. ຂະໜາດໄຟລ໌ຂອງເອກະສານຈະເພີ່ມຂຶ້ນພຽງແຕ່ຕາມຄວາມຍາວຂອງທີ່ຢູ່ (path) ແລະ ການອ້າງອີງໄຟລ໌. ແນວໃດກໍຕາມ, ຖ້າທ່ານເປີດເອກະສານໃນຄອມພິວເຕີເຄື່ອງອື່ນ, ໄຟລ໌ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ນັ້ນຈະຕ້ອງຢູ່ໃນຕຳແໜ່ງດຽວກັນກັບທີ່ລະບຸໄວ້ໃນການອ້າງອີງ ເພື່ອໃຫ້ສາມາດເຫັນວັດຖຸໃນເອກະສານໄດ້.

ໃຊ້ ແກ້ໄຂ - ລິ້ງພາຍນອກ ເພື່ອເບິ່ງວ່າໄຟລ໌ໃດແດ່ທີ່ຖືກແຊກເປັນລິ້ງ. ລິ້ງສາມາດຖືກລຶບອອກໄດ້ຖ້າຕ້ອງການ. ອັນນີ້ຈະເຮັດໃຫ້ການເຊື່ອມຕໍ່ຂາດອອກ ແລະ ຈະແຊກວັດຖຸນັ້ນເຂົ້າໂດຍກົງແທນ.

## ວັດຖຸ

ວັດຖຸແມ່ນອົງປະກອບໃນໜ້າຈໍທີ່ປະກອບດ້ວຍຂໍ້ມູນ. ມັນສາມາດອ້າງອີງເຖິງຂໍ້ມູນແອັບພລິເຄຊັນ ເຊັ່ນ ຂໍ້ຄວາມ ຫຼື ກຣາຟິກ.

ວັດຖຸແມ່ນເປັນອິດສະຫຼະ ແລະ ບໍ່ມີອິດທິພົນຕໍ່ກັນ. ວັດຖຸໃດໜຶ່ງທີ່ປະກອບດ້ວຍຂໍ້ມູນສາມາດຖືກກຳນົດຄຳສັ່ງບາງຢ່າງໃຫ້ໄດ້. ຕົວຢ່າງ: ວັດຖຸກຣາຟິກມີຄຳສັ່ງສຳລັບການແກ້ໄຂຮູບພາບ ແລະ ແຜ່ນງານມີຄຳສັ່ງສຳລັບການຄິດໄລ່.

ໃນເອກະສານຂໍ້ຄວາມ, ວັດຖຸອາດຈະເປັນຕາຕະລາງ, ຮູບພາບ, ແຜນພູມ ຫຼື ກ່ອງຂໍ້ຄວາມ. ໃນເອກະສານການນຳສະເໜີ, ວັດຖຸອາດຈະເປັນສະໄລ້, ຮູບຊົງ, ຮູບພາບ ຫຼື ກ່ອງຂໍ້ຄວາມ. ໃນເອກະສານ PDF, ວັດຖຸອາດຈະເປັນໜ້າເອກະສານ, ຊ່ອງຂໍ້ມູນໃນຟອມ ຫຼື ຄຳອະທິບາຍປະກອບ.

ໂດຍລວມແລ້ວ, ວັດຖຸໃຫ້ວິທີການຈັດລະບຽບ ແລະ ຈັດການອົງປະກອບຕ່າງໆ ພາຍໃນເອກະສານ, ເຮັດໃຫ້ການເຮັດວຽກກັບເອກະສານ ແລະ ການປັບແຕ່ງເອກະສານງ່າຍຂຶ້ນ.

## ວັດຖຸ ເບຊີເອ (Bézier)

ພັດທະນາໂດຍນັກຄະນິດສາດຊາວຝຣັ່ງ Pierre Bézier, ເສັ້ນໂຄ້ງ ເບຊີເອ (Bézier curve) ແມ່ນເສັ້ນໂຄ້ງທີ່ກຳນົດທາງຄະນິດສາດ ເຊິ່ງໃຊ້ໃນແອັບພລິເຄຊັນກຣາຟິກສອງມິຕິ. ເສັ້ນໂຄ້ງຖືກກຳນົດດ້ວຍສີ່ຈຸດ: ຕຳແໜ່ງເລີ່ມຕົ້ນ, ຕຳແໜ່ງສິ້ນສຸດ ແລະ ຈຸດເຄິ່ງກາງສອງຈຸດ. ວັດຖຸເບຊີເອ ສາມາດປ່ຽນແປງໄດ້ໂດຍການຍ້າຍຈຸດເຫຼົ່ານີ້ດ້ວຍເມົາສ໌.

## ຫົວຂໍ້

ຫຍໍ້ໜ້າໃດໜຶ່ງທີ່ມີລະດັບໂຄງຮ່າງທີ່ບໍ່ແມ່ນ [ບໍ່ມີ] ຖືວ່າເປັນຫົວຂໍ້.

ຮູບແບບຫຍໍ້ໜ້າທີ່ຊື່ວ່າ “Heading N” (ເຊິ່ງ N ແມ່ນຕົວເລກແຕ່ 1 ຫາ 10) ຈະມີລະດັບໂຄງຮ່າງທີ່ຖືກກຳນົດເປັນຄ່າເລີ່ມຕົ້ນຕາມຕົວເລກທີ່ກົງກັບຊື່ຮູບແບບຫຍໍ້ໜ້າ. ຕົວຢ່າງ: ຮູບແບບຫຍໍ້ໜ້າ “Heading 2” ມີລະດັບໂຄງຮ່າງແມ່ນ 2. ແຕ່ລະຮູບແບບຫຍໍ້ໜ້າ “Heading N” ແມ່ນຫົວຂໍ້ ເພາະພວກມັນມີລະດັບໂຄງຮ່າງທີ່ບໍ່ແມ່ນ [ບໍ່ມີ]. ຖ້າລະດັບໂຄງຮ່າງຂອງຫຍໍ້ໜ້າ ຫຼື ຮູບແບບຫຍໍ້ໜ້າຂອງມັນ (ເຊັ່ນ: “Heading 2”) ຖືກປ່ຽນເປັນ [ບໍ່ມີ], ຫຍໍ້ໜ້ານັ້ນກໍຈະບໍ່ແມ່ນຫົວຂໍ້ອີກຕໍ່ໄປ. ຊື່ຂອງຮູບແບບຫຍໍ້ໜ້າບໍ່ມີຜົນຕໍ່ການທີ່ຫຍໍ້ໜ້າຈະເປັນຫົວຂໍ້ຫຼືບໍ່; ມີພຽງແຕ່ລະດັບໂຄງຮ່າງເທົ່ານັ້ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ.

## ເຄີນນິ່ງ (Kerning)

ເຄີນນິ່ງ (Kerning) ໝາຍເຖິງການເພີ່ມ ຫຼື ຫຼຸດໄລຍະຫ່າງລະຫວ່າງຄູ່ຕົວອັກສອນ ເພື່ອປັບປຸງລັກສະນະໂດຍຮວມຂອງຂໍ້ຄວາມໃຫ້ສວຍງາມຂຶ້ນ.

ຕາຕະລາງເຄີນນິ່ງປະກອບດ້ວຍຂໍ້ມູນວ່າຄູ່ຕົວອັກສອນໃດແດ່ທີ່ຕ້ອງການໄລຍະຫ່າງຫຼາຍຂຶ້ນ. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ຕາຕະລາງເຫຼົ່ານີ້ຈະເປັນສ່ວນປະກອບໜຶ່ງຂອງຟອນ.

## ໂຟກັສ

ໃນເອກະສານແບບຟອມ, ຕົວຄວບຄຸມ (control) ຕ້ອງໄດ້ຮັບໂຟກັສຈາກຜູ້ໃຊ້ ເພື່ອທີ່ຈະເລີ່ມເຮັດວຽກ ແລະ ປະຕິບັດໜ້າທີ່ຂອງມັນ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ຜູ້ໃຊ້ຕ້ອງໃຫ້ໂຟກັສແກ່ກ່ອງຂໍ້ຄວາມ ເພື່ອທີ່ຈະປ້ອນຂໍ້ຄວາມລົງໃນນັ້ນ.

ມີຫຼາຍວິທີທີ່ຈະໃຫ້ໂຟກັສແກ່ຕົວຄວບຄຸມ:

- ລະບຸຕົວຄວບຄຸມດ້ວຍເມົ້າ ຫຼື ອຸປະກອນຊີ້ຕຳແໜ່ງໃດໜຶ່ງ.

- ນຳທາງຈາກຕົວຄວບຄຸມໜຶ່ງໄປຫາອີກຕົວໜຶ່ງດ້ວຍຄີບອດ. ຜູ້ຂຽນເອກະສານອາດຈະກຳນົດລຳດັບການກົດແທັບ (tabbing order) ທີ່ລະບຸລຳດັບວ່າຕົວຄວບຄຸມໃດຈະໄດ້ຮັບໂຟກັສ ຫາກຜູ້ໃຊ້ນຳທາງເອກະສານດ້ວຍຄີບອດ. ເມື່ອເລືອກແລ້ວ, ຕົວຄວບຄຸມອາດຈະຖືກເປີດໃຊ້ງານດ້ວຍລຳດັບປຸ່ມກົດອື່ນໆ.

- ເລືອກຕົວຄວບຄຸມຜ່ານປຸ່ມເຂົ້າເຖິງ (ບາງຄັ້ງເອີ້ນວ່າ "ປຸ່ມລັດ" ຫຼື "ຕົວເລັ່ງຄີບອດ").

ກະລຸນາສະໜັບສະໜູນພວກເຮົາ!